Czuwaj harcerze!

Bratnie słowo – pieśń i zarazem obrzęd tradycyjnego pożegnania harcerskiego na zakończenie zbiórki, ogniska, zlotu itp. Zebrani stają w kręgu, np. wokół ogniska, splatając ręce z sąsiadami z lewej i z prawej strony, prawą trzymając nad lewą, i śpiewają pieśń:

Bratnie słowo sobie dajem,
Że pomagać będziem wzajem:
Druh – druhowi – (druhnie) druh;.
Hasło znaj: Czuj Duch!

Zasadą jest, że krąg wiąże się jeden dla wszystkich, również gości niebędących harcerzami; na większych spotkaniach wiąże się kilka kręgów, ale powinny być ze sobą przeplecione. Krąg i bratnie słowo są symbolem jedności skautowego ducha i harcerskiego braterstwa.

Często też, nie zamyka się kręgu, by pokazać, że zastęp/drużyna/środowisko jest otwarta na nowych członków i zawsze znajdzie się miejsce dla tych, którzy pragną zostać harcerzami.

Po trzykrotnym odśpiewaniu pieśni (w różnych drużynach śpiewa się albo dwukrotnie powyższą zwrotkę i trzeci raz mormorando, albo trzy osobne zwrotki) harcerze przekazują sobie kolejno uścisk dłoni i pozdrowienie Czuwaj.

Rozróżniamy trzy wersje Bratniego słowa:

1. Stańmy bracia, wraz…

Stańmy, bracia, wraz,
Ilu jest tu nas,
Zbierzmy przyjacielskie koło
I zanućmy pieśń wesoło,
Póki mamy czas, póki mamy czas…

Bratnie słowo sobie dajem,
że pomagać będziem wzajem:
Druh – druhowi – druh;
hasło znaj: Czuj Duch!

2. Stańmy bracia, wraz… (2)

Stańmy bracia wraz,
ilu jest tu nas
i odkrywszy skroń
dajmy sobie dłoń.

Zwiążmy przyjacielskie koło
i zanućmy pieśń wesołą,
o braterstwie śpiew,
który gasi gniew.

Bratnie słowo sobie dajem,
że pomagać będziem wzajem:
Druh – druhowi – druh;
hasło znaj: Czuj Duch!

Gdy w potrzebie brat,
przez szeroki świat,
pójdziem za nim wraz,
nic nie wstrzyma nas.

Pójdziem wszyscy za jednego,
by powstrzymać go od złego,
tak jak za nas on
poszedłby na zgon.

3. Bacz, by słowo…

Bratnie słowo sobie dajem,
że pomagać będziem wzajem:
Druh – druhowi – druh;
hasło znaj: Czuj Duch!

Bacz, by słowo dzisiaj dane
było zawsze dotrzymane.
Druh – druhowi – druh;
hasło znaj : Czuj Duch!

W troskach, smutkach i zmartwieniach,
w dni pogodne i w dni cienia,
w jasny dzień, czy w ciemną noc
przyjaźń da ci moc.

Bratnie słowo sobie dajmy
i wesoło zaśpiewajmy
każdy w kręgu druh:
Czuwaj; Czuj; Czuj – Duch!

 

Zwrotki pieśni śpiewano już w 1831 r. Autorem pieśni znanej jako Pieśń wygnańców lub Maliniak ze słowami Stańmy, bracia, wraz… jest Franciszek Kowalski, poeta i żołnierz powstania listopadowego, twórca powstańczych piosenek.

Dodaj komentarz

Reklama